Zewsząd można słyszeć nawoływania o bycie oszczędnym, o oszczędzanie wody, oszczędzanie energii, ponowne wykorzystywanie różnorodnych towarów. Chociaż osoby, które głoszą takie hasła mają na uwadze głównie ochronę środowiska to warto wiedzieć, iż poczynając takie właśnie kroki dbamy nie tylko o ekologię, ale również o własny, domowy budżet. Zwykle nie zdajemy sobie z tego sprawy, bowiem przywykliśmy do rachunków za prąd czy wodę o pewnej wysokości, niemniej jednak kiedy zaczniemy zaciskać pasa może okazać się bowiem, iż właśnie na takich aspektach naszego codziennego życia uda nam się najwięcej zaoszczędzić. Z tego też względu naprawdę istotne jest, byśmy nie zapominali o wyłączania światła, kiedy wychodzimy z pokoju, czy też wybierali prysznic zamiast kąpieli w pełnej wannie. Może okazać się bowiem, iż nasze oszczędności będą powiększać się nie tylko wtedy, gdy zaczniemy odmawiać sobie słodyczy czy też nie będziemy kupować żadnych nowych ubrań. Nierzadko znaczna oszczędność to po prostu wyzbycie się jakże drogich nawyków, z których często nie zdajemy sobie nawet sprawy. W oszczędzaniu z pewnością pomoże nam również wsparcie bliskich i rodziny, jeśli mama chce zaciskać pasa, a dzieci wciąż proszą o nowe zabawki czy chcą obżerać się cukierkami każdego dnia to z pewnością na nic się nie zdadzą mamine starania. W proces powinniśmy zaangażować całą rodzinę, zwłaszcza jeśli staramy się zaoszczędzić na coś, z czego będą mieli frajdę wszyscy. Odkładać na wakacje powinni nie tylko rodzice, ale również dzieci. Warto mówić im, że będą mogły wówczas kupić sobie upragnione pamiątki, zajadać się lodami o dowolnej porze dnia czy też korzystać z lokalnych atrakcji. Warto również pamiętać o tym, iż gromadzenie oszczędności to nie wyrzekanie się wszelkich przyjemności, w końcu każdemu, kto pracuje należy się od czasu do czasu chwila zapomnienia, dzięki której można skutecznie zregenerować siły i wyzwolić się od otaczających nas zewsząd problemów. Nawet, gdy musimy oszczędzać na nowy samochód czy wakacje, pozwólmy sobie od czasu do czasu pójść do kina czy do teatru.

Inwestowanie oszczędności to bardzo trudna kwestia i czasami trzeba naprawdę dobrze znać się na tym temacie, by móc podjąć właściwe decyzje. W dzisiejszych czasach sprawnie działa bowiem wielu oszustów, gotowych wykorzystać każdą okazję, by tylko wyłudzić pieniądze z ludzi, którzy nie mają na jakiś temat pojęcia. I tak na przykład swego czasu powstawało wielu fałszywych brokerów nieruchomości, którzy brali od ludzi zaliczki na mieszkania, które tak naprawdę nigdy nie zostały wybudowane. Swego czasu modne było również inwestowanie w złoto, niemniej jednak obecnie dużo mówi się o tym, że nie jest to zbyt dobra inwestycja. Jeśli zatem zależy nam na pewnym ulokowaniu kapitału zdecydowanie nie powinniśmy przeznaczać go na nieruchomości. Wielbicieli sztuki, cieszący się dobrym wyczuciem smaku z kolei bardzo chętnie inwestują w tę dziedzinę, jednak i tu istnieje pewne ryzyko. Jeśli zatem nie mamy pewności, że transakcja przebiega jak należy zdecydowanie powinniśmy skontaktować się z fachowcem, który pomoże nam prawidłowo ocenić sytuację. Poza tym warto wspomnieć o tym, iż inwestować można również w akcje, wiele firm bowiem wyprzedaje swoje udziały, dzięki czemu możemy stać się posiadaczami części danej jednostki. Niemniej jednak do takiej zabawy trzeba mieć przede wszystkim świetną intuicję oraz wyczucie, bowiem niestety faktem jest, iż większość laików traci na takich zabawach na giełdzie, a nie zyskuje. Jeśli zatem nie chcemy ryzykować zdecydowanie nie powinniśmy angażować się w takie przedsięwzięcia, bowiem mogą zakończyć się one zupełnie inaczej niż byśmy tego oczekiwali. O wiele pewniejsze są lokaty bankowe, choć jednocześnie i zysk jakiego można się po nich spodziewać jest znacznie niższy niż byśmy tego chcieli. Poza tym przy większych sumach na koncie bankowym można zdecydowanie pokusić się o zainwestowanie w nieruchomości, jest to bowiem zawsze pewny i sprawdzony sposób na ulokowanie kapitału. Mając przed sobą tak wiele różnorodnych opcji z pewnością uda nam się podjąć najwłaściwszą decyzję dotyczącą oszczędzania.

Kiedy mamy do dyspozycji większą sumę pieniędzy i chcielibyśmy ją jakoś sensownie ulokować to może okazać się, iż doskonałym rozwiązaniem będą dla nas lokaty bankowe. Niestety jednak znaczna część ludzi wprawdzie kilkakrotnie miała okazję słyszeć to słowo, niemniej nie za bardzo wie, co ono tak naprawdę oznacza. Warto zatem wspomnieć, iż lokata to jak sama nazwa wskazuje umieszczeni określonej sumy pieniędzy w banku, wiele osób mogłoby zapytać więc, czym różni się ona od zwykłego rachunku bankowego? Otóż przede wszystkim tym, że na lokacie nasze oszczędności mogą wypracowywać pewien dochód, którego wysokość zależeć będzie od kilku bardzo ważnych czynników. Głównym z nich jest suma, jaką wkładamy na lokat, bowiem im jest ona wyższa, tym więcej uda nam się wyciągnąć, nawet przy nieco mniejszym procencie. Niemniej jednak warto również zdawać sobie sprawę z tego, iż w różnych bankach, przy jednakowym kapitale możemy liczyć na różne wysokości oprocentowania. Z tego też względu zanim zdecydujemy się na konkretną ofertę powinniśmy dokładnie przejrzeć to, co ma nad do zaproponowania konkurencja. W przeciwnym razie możemy żałować decyzji, jaką podjęliśmy i zarobić o wiele mniej niż to możliwe. Kolejnym bardzo ważnym krokiem będzie zdecydowanie, czy lepsza będzie dla nas lokata na czas określony czy też na czas nieokreślony. W pierwszym wypadku możemy zdecydowanie liczyć na większe zyski, niemniej jednak jednocześnie zamrażamy pieniądze na określony czas i przed jego upływem nie będziemy mogli podjąć naszych oszczędności bez poniesienia konsekwencji. Konsekwencją z reguły jest utrata wszystkich odsetek, bez względu na to, jak dużo czasu zostało nam do upłynięcia terminu. Nierzadko jednak zdarza się również, iż w ramach kar zabierana jest również jakaś część kapitału, co niestety będzie dla nas jeszcze bardziej bolesne. Zaletą drugiego rozwiązania jest z pewnością możność rozwiązania lokaty w dowolnie wybranym przez nas momencie, niemniej jednak jednocześnie bank zaoferuje nam zauważalnie niższe odsetki.

Przeciwnicy oszczędzania z pewnością jednym tchem potrafią wymienić szereg wad, jakie niesie ze sobą takie rozwiązanie. Do jednej z nich na pewno zaliczają fakt, iż oszczędzanie pozbawia nas nierzadko jedynych przyjemności, na jakie możemy sobie pozwolić. Jeśli rezygnujemy ze słodyczy, chodzenia do kina czy jedzenia w restauracjach z pewnością nie będzie nam łatwo, zwłaszcza na początku. Mówienie nie większości z nas nie przychodzi łatwo, ale jednak od czegoś trzeba zacząć. Faktem jednak jest to, iż jeśli na raz odbierzemy sobie wszystkie przyjemności to z pewnością nie będziemy czuli się zbyt dobrze. Takie oszczędzanie może jawić się nam jako strasznie i złowrogie, dlatego też lepiej będzie, jeśli na początku będziemy rezygnować z pojedynczych przyjemności, zwłaszcza jeśli sytuacja nie jest nagląca. Wiele osób uważa również, iż oszczędzanie poniekąd odcina nas od społeczeństwa, bowiem nie chcąc wydawać na napoje alkoholowe w klubach czy pubach, tracić pieniędzy na różnorodne wejściówki możemy stracić kontakt z wieloma znajomymi. Nie jest to na pewno sytuacja łatwa, niemniej jednak warto zaproponować znajomym inne, tańsze formy spędzania wolnego czasu. Musimy pamiętać bowiem, iż oszczędzanie wcale nie musi oznaczać rezygnacji z naszego dotychczasowego życia, czasami polega to wyłączenie na zrezygnowaniu z kilku przyjemności, które w istocie wcale nie są dla nas tak ważne jak nam się wydaje. Wiele osób uważa również, iż wadą oszczędzania jest fakt, iż przy przeciętnej pensji trzeba bardzo długo odkładać, by zgromadzić większą sumkę i móc pozwolić sobie wreszcie na zakup upragnionego komputera czy samochodu. Jest to prawda, dlatego też w niektórych sytuacjach rzeczywiście o wiele lepszym rozwiązaniem może okazać się zaciągnięcie kredytu niż ciułanie przez kilka lat. Wreszcie niektórzy twierdzą, iż oszczędzanie czyni nas sknerusami, nie potrafiącymi cieszyć się z życia, którzy zaczynają obsesyjnie poszukiwać promocji, przeliczać każdy grosz i ciąć koszty niemal przy każdej nadarzającej się okazji.

Nie da się ukryć, iż oszczędzanie niesie ze sobą wiele zalet, których niestety większość z nas nie chce zauważyć. I tak na przykład wyobraźmy sobie, iż dzięki comiesięcznemu odkładaniu pewnej sumy pieniędzy możemy stać się bardziej gospodarni. Będziemy musieli bowiem manipulować budżetem w taki sposób, by wystarczyło nam na wszystko. Nie jest to łatwe, ale na pewno warto posiąść tę sztukę, jako iż w dzisiejszych czasach wiele osób wydaje pieniądze bez zastanowienia. Nie jest to najlepsze rozwiązanie, bowiem tracimy duże sumy, nie zdając sobie nawet sprawy na co je przeznaczamy. Warto wspomnieć także o tym, że oszczędzanie pozwoli nam na zakup rzeczy, na które nie możemy wygospodarować funduszy z comiesięcznego budżetu. Nie wszyscy lubią zaciągać kredyty, a i czasami, kiedy nie mamy pilnych wydatków o wiele korzystniejsze wydaje się być odkładanie przez rok czy dwa niż zaciąganie zadłużeń, które później będziemy musieli spłacać wraz z odsetkami. Oszczędzanie bardzo często pozwala na spełnianie marzeń, których normalnie nie bylibyśmy w stanie spełnić. Warto wspomnieć także o tym, iż czasami, zwłaszcza jeśli mamy naprawdę ciężką sytuację finansową, możemy pozbyć się uciążliwych nałogów takich jak na przykład palenie papierosów. Ograniczanie nie musi wcale być radykalne, zażywszy na to, że paczka papierosów kosztuje w dzisiejszych czasach strasznie dużo, nawet zrezygnowanie z dwóch czy trzech paczek miesięcznie będzie dla nas bardzo dobrym rozwiązaniem. Może wiele osób nie uznałoby tego za zaletę, niemniej jednak wydaje mi się, iż bardzo często oszczędzanie pozwala nam o wiele bardziej cieszyć się z tego, co mamy. Jeśli bowiem wiemy, że przez cały rok rezygnowaliśmy z mniejszych i większych przyjemności, by wreszcie móc pojechać na upragnione wakacje to na pewno będą dla nas one o wiele bardziej wartościowe. Nie przyjdzie nam do głowy, by narzekać, że hotel jest zbyt słabej jakości, czy dzieci w sąsiednim pokoju za głośno krzyczą. Wówczas będziemy mogli oddać się tylko radości, jaką niesie ze sobą zwiedzanie i poznawanie nowych miejsc.

Nie od dziś wiadomo, że oszczędzanie nie jest łatwą sztuką, niemniej jednak jeśli należycie się postaramy na pewno uda nam się wypracować sprawnie działający system. W pierwszym etapie powinniśmy ustalić, jaki jest cel naszego oszczędzania, bowiem z pewnością zachęci na sto do podjęcia kolejnych kroków. Najłatwiej zbiera się z pewnością na długo wyczekiwane przyjemności, z tego też względu, jeśli postanowimy sobie, że będziemy przez cały rok odkładać na wymarzone wakacje z pewnością będziemy w stanie dotrzymać takiego postanowienia. Warto na początku ustalić, jaka suma będzie nam potrzebna, byśmy mogli należycie przygotować się do odmawiania sobie wielu rzeczy. Czasami oszczędzanie może pozytywnie wpłynąć także na inne aspekty naszego życia. I tak na przykład jeśli zdecydujemy się na ograniczenie palenia o jedną paczkę w tygodniu to z pewnością miesięcznie uda nam się zaoszczędzić nawet około pięćdziesięciu złotych, co przez dziesięć miesięcy w oczekiwaniu na wakacje da nam okrągłe pięćset złotych. A ograniczenie liczby spalanych papierosów może pozytywnie wpłynąć także na nasze zdrowie, nie musimy przy tym od razu rezygnować z palenia, mowa tu tylko o jego ograniczaniu, czasami wystarczy również ograniczać częstowanie innych swoimi papierosami. Na pewno w naszym otoczeniu znajduje się chociaż jedna osoba, która zawsze żeruje na papierosach innych. Poza tym warto także od czasu do czasu odmówić sobie czegoś słodkiego czy zamiast kupować kolejny bak benzyny raz na jakiś czas przejść się pieszo. Jeśli uważamy, że nas budżet wcale nie jest zbyt mały, a po prostu zbyt często wydajemy pieniądze na banały, bo zwyczajnie możemy sobie na to pozwolić to dobrze jest już pierwszego dnia po otrzymaniu pieniędzy odłożyć pewną sumę. W ciągu miesiąca na pewno nie zdołamy się nawet zauważyć, iż jej nie ma, a i tak wystarczy nam na większość rzeczy, które zwykle kupowaliśmy. Może tylko czasami będziemy mieli większą motywacją, żeby czegoś nie kupować bądź kupić znacznie tańszy substytut.

Kiedy już uda nam się zaoszczędzić większą sumę pieniędzy, albo też dużo zarabiamy i możemy pozwolić sobie na większe inwestycje, powinniśmy zastanowić się nad tym, w co najlepiej inwestować w dzisiejszych czasach. Gra na giełdzie nie jest zbyt pewna, lokaty bankowe wprawdzie są dość porządną opcją, jednak trzeba pamiętać, iż nie gwarantują dużych zysków. Ich zaletą jest niewątpliwie fakt, iż nie niosą ze sobą żadnego ryzyka i możemy mieć pewność, iż po upływie określonego czasu będziemy mogli wypłacić kapitał powiększony o zgodne z umową odsetki. Tak naprawdę jednak wiele banków dość ściśle ogranicza maksymalną kwotę, jaką można składować na lokacie, tak by nie można było za dużo na niej zarobić, bowiem o ile przy tysiącu złotych pięcioprocentowy zysk nie jest duży, o tyle przy dziesięciu czy stu tysiącach wzrasta dość znacznie. Jeśli dysponujemy dużymi kwotami możemy pomyśleć o ulokowaniu naszego kapitału w nieruchomości, bowiem takie rozwiązanie jest zawsze bardzo dobre. Przede wszystkim nie musimy obawiać się, iż pieniądze stracą na wartości ze względu na załamania na rynku, mieszkania bowiem zawsze były, są i będą w cenie. Kupno mieszkań w dzisiejszych czasach nie jest zbyt skomplikowane, jeśli tylko dysponujemy potrzebną kwotą na pewno uda nam się nabyć wybraną nieruchomość. Musimy jednak zdawać sobie sprawę z tego, iż sam zakup mieszkania nie będzie w stanie zagwarantować nam jakichkolwiek zysków, do tego potrzeba wiele, wiele więcej, dlatego też świetnym pomysłem może okazać się wynajem. Dzięki temu co miesiąc do naszego portfela wpłynie dość spora suma pieniędzy, którą będziemy mogli przeznaczyć na dowolny cel. Innym sposobem na zarabianie jest zakup mieszkań, a następnie jego sprzedać po wyższej cenie, niemniej jednak oczekiwanie na kupca może być trochę ryzykowne i czasami o wiele mniej opłacalne niż nam się wydaje. Zdecydowanie lepszym rozwiązaniem będzie więc tu wynajem, przy czym należy pamiętać o tym, że jeśli będziemy chcieli odzyskać zainwestowany kapitał, będziemy mogli to uczynić po prostu sprzedając mieszkanie.

Oszczędzamy na emeryturę

Odkąd rząd ogłosił, że mniej naszych zarobków trafi do funduszy emerytalnych a więcej do ZUS, wiele osób zaczęło się obawiać o zabezpieczenie na starość. Niestety przy obecnym systemie nasza emerytura i tak byłaby stosunkowo niska (wielu dostanie najwyżej połowę ostatniej pensji). Świadczenia emerytalne wystarczą na zapewnienie minimum podstawowych potrzeb, o resztę musimy zatroszczyć się sami.

Dobrym pomysłem będzie oszczędzanie za pomocą indywidualnego konta emerytalnego (IKE) oferowanego przez większość banków. Limit środków jakie możemy na nie przekazać w ciągu roku jest niestety ograniczony (obecnie 10 tys. zł), ta forma z kolei została zwolniona z podatku Belki pod warunkiem podjęcia sumy dopiero w wieku emerytalnym.

Warto zdecydować się na dodatkowy system oszczędzania np. wybierając atrakcyjną ofertę w banku, funduszu inwestycyjnym (najbardziej opłacalnym przy oszczędnościach długoterminowych) czy funduszu ubezpieczeniowym. Wszystko zależy od indywidualnych możliwości finansowych.

Jak wypracować w budżecie domowym potrzebne środki?

Ograniczajmy kredyty brane na wakacje, nową pralkę czy komunię dziecka, takie rozwiązanie tylko z pozoru jest dogodne. Całkowity koszt kredytu w wysokości 5-6 tys. zł, wzięty przykładowo na 12 miesięcy, ostatecznie przyniesie koszt 1 tys. zł.

Podobne, ukryte wydatki powoduje karta kredytowa, aby ich uniknąć co miesiąc terminowo spłacamy całe zadłużenie i nie podejmujemy gotówki z bankomatu za pomocą karty, wtedy bank nie będzie miał podstaw do naliczenia odsetek czy pobierania dodatkowych opłat.

W wolnej chwili możemy poszukać pracodawcy, który może nam zapłacić więcej, w tym celu warto zainwestować w podniesienie kwalifikacji (kursy językowe, prawo jazdy, nauka specjalistycznego programu komputerowego). Można przeznaczyć na to 1 rok i zastanowić się, co możemy zrobić w tym czasie.

Kolejnym rozwiązaniem dla niektórych osób i zawodów, jest przejście na samozatrudnienie, czyli współpracę ze stałym pracodawcą na zmienionych zasadach, pozwala to na oszczędności na podatkach i składkach ZUS.

Jeżeli mamy dobry pomysł, rozeznanie na rynku, środki na inwestycje i sporo energii, możemy pomyśleć o własnym biznesie. Na rozwój firmy należy poświęcić około 2 lat, zanim zacznie przynosić zyski, do tego czasu lepiej nie rezygnować ze stałej pracy.

Oszczędzamy na kupnie nowego samochodu

Obecnie trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie bez chociaż jednego samochodu w rodzinie. Nie jest to wydatek mały ale też wiele od niego zależy. Można kupić używane auto, jednak pociąga to ze sobą pewne ryzyko – łatwo może stać się skarbonką bez dna.

Warto zastanowić się do jakich dokładnie celów będziemy wykorzystywać pojazd, pierwszy samochód nie powinien być ani duży ani bardzo drogi.

Często zdarza się, że kupno następnego auta to raczej zachcianka niż potrzeba. „Stare” może nam jeszcze dobrze służyć przez kilka lat, najlepiej poprosić o opinię znajomego mechanika, powie nam czy warto go zamienić na nowy model.

Najlepiej wybierać samochód możliwie jak najmniejszy, pod warunkiem że nie posiadamy czteroosobowej rodziny. Na dojazd do pracy czy prowadzenie małego biznesu wystarczy auto trzydrzwiowe, ważące mniej od dużych modeli a co za tym idzie mniej palące (przejedziemy znacznie dalej na pełnym baku) i tańsze. W mieście dobrze się sprawdzi silnik o mniejszej mocy.

Przy obecnych cenach benzyny warto sprawdzić ile auto pali w mieście (głównie w korkach) i w terenie, lepiej dołożyć do modelu oszczędnego. Gaz, pomimo tegorocznych podwyżek, kosztuje mniej niż benzyna, dlatego opłaca się kupić auto z zamontowaną instalacją gazową, z możliwością przełączenia na drugie paliwo. Drugą możliwością jest diesel.

Nie kupujemy zagranicznego, egzotycznego modelu, sprowadzenie części zamiennych będzie trwało tygodniami a nawet miesiącami. Nie każdy mechanik będzie potrafił je zamontować a firmowe serwisy biorą za usługę trzykrotnie więcej niż zwykłe warsztaty.

Tak samo warto sprawdzić czy auto ma standardowe opony i ile kosztuje komplet letnich i zimowych (lub całorocznych), zwykle użytkujemy go około 2 lat, później opony należy wymienić na nowe.

Zaraz po wyjeździe od dealera nowiutkie auto traci 20-30% swojej wartości, zależnie od modelu. Z drugiej strony taki zakup niesie ze sobą najmniejsze ryzyko. Mamy pewność że nikt przedtem go nie użytkował, nie było uczestnikiem wypadku (nawet poważne uszkodzenia potrafią być niezauważalnie naprawiane lub po prostu maskowane). W zeszłym roku prawdziwą plagą były auta zalane przez powódź. Kupowano je od właściciela i zamiast zezłomować, sprzedawano dalej po gruntownym remoncie.

Tylko pod warunkiem, że sami dobrze znamy się na silnikach lub mamy znajomego mechanika, możemy próbować kupić auto w Internecie lub na giełdzie samochodowej.

Obligacje skarbowe

Skarb Państwa emituje dłużny papier wartościowy, czyli obligacje, pożyczając faktycznie od nabywców określoną sumę, którą ma obowiązek wykupić w wyznaczonym czasie razem z odsetkami. Środki zdobyte w ten sposób przeznaczane są na cele publiczne (także na spłatę długów).

Państwo reprezentuje w tym wypadku Minister Finansów, który oferuje obligacje oszczędnościowe i rynkowe. Obligacje oszczędnościowe sprzedaje się osobom fizycznym, mogą być przedmiotem dalszego obrotu na podstawie umowy sprzedaży lub darowizny. Nie są notowane na giełdzie papierów wartościowych.

Obligacje oszczędnościowe emitowane są co miesiąc w cenie 100 zł. na okres 2, 4 i 10 lat.

Obligacje rynkowe mogą nabyć osoby fizyczne i prawne, jednostki organizacyjne nie będące osobami prawnymi, oprócz podmiotów finansowych, spółek akcyjnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Można nimi obracać na giełdzie papierów wartościowych, sprzedawać z rachunku rejestrowanego i inwestycyjnego.

Sprzedawane są w emisjach trzymiesięcznych na okres 2 lat o stałym oprocentowaniu oraz 3, 4 i 10 lat w oprocentowaniu zmiennym. Mogą być sprzedawane na rynku wtórnym na podstawie umowy sprzedaży lub darowizny.

W fazie planowania znajduje się wprowadzenie obligacji emerytalnych, polegających na emisji obligacji, które miałyby obowiązek kupować Otwarte Fundusze Emerytalne. W przeciwieństwie do pozostałych nie można nimi swobodnie obracać, po upływie 20 lub 30 lat Skarb Państwa wykupiłby je od funduszu. Pomysł taki to jeden ze sposobów odciążenia finansów publicznych z powodu OFE.

GPW (Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie) przy pomocy spółki BondSpot uruchomiło w lutym 2011 r. pierwszy oficjalny indeks obligacji skarbowych TBSP.Index (Treasury BondSpot Poland Index). Jest to indeks dochodowy uwzględniający zmiany kursów obligacji, wartości odsetek i dochody z reinwestycji. W jego skład wchodzą obligacje zerokupowane (takie od których nie są płacone odsetki) oraz o stałym oprocentowaniu.

W pierwszym portfelu umieszczono 16 obligacji, cztery serie obligacji zerokupowanych i 12 o oprocentowaniu stałym na okres 5, 10 i 20 lat. Indeks wyliczany będzie na podstawie kursów ustalanych podczas sesji na rynku TBSP i publikowany dwukrotnie: o 10 30 i 16 45.